Hãy tưởng tượng bạn đang đứng giữa một sa mạc kỹ thuật số, nơi những cột ăng-ten của Helium vươn lên như cây xương rồng. Mỗi thiết bị IoT kết nối, mỗi byte dữ liệu lưu trữ trên Filecoin, mỗi dặm đường được ghi nhận bởi Hivemapper – tất cả đều là những mảnh ghép của một câu chuyện lớn hơn: DePIN (Mạng lưới hạ tầng vật lý phi tập trung).
Nhưng đây không chỉ là câu chuyện về công nghệ. Đây là câu chuyện về cách chúng ta định nghĩa lại khái niệm "hạ tầng".
Hook: Cơn sốt vàng mới
Tháng 3 năm 2024, dự án DePIN tên "Network3" huy động được 20 triệu USD từ các quỹ đầu tư mạo hiểm chỉ sau 48 giờ. Họ hứa hẹn xây dựng mạng lưới VPN phi tập trung với tốc độ cao gấp 10 lần. Nhưng khi tôi audit smart contract của họ, tôi phát hiện ra một lỗi: tất cả node đều kiểm soát bởi một admin key duy nhất. Một câu chuyện hay, nhưng code thì không. Đây là mô tip quen thuộc: Mỗi ICO là một câu chuyện chưa được kể đúng cách.
Context: Từ lưu trữ đến kết nối
DePIN không phải là một khái niệm mới. Năm 2017, Filecoin đã kể câu chuyện về "Airbnb cho ổ cứng". Họ huy động 257 triệu USD trong ICO, nhưng phải mất 3 năm để mainnet ra mắt. Trong thời gian đó, hàng trăm dự án lưu trữ khác ra đời và chết yểu. Vậy điều gì làm nên sự khác biệt? Câu trả lời nằm ở narrative.
Helium là một ví dụ điển hình. Họ không bán "mạng lướt IoT