Phiên điều trần tại Hạ viện Mỹ ngày 22/7 vừa qua đã phơi bày một cuộc chiến pháp lý có thể định đoạt tương lai của thị trường dự đoán – nơi Kalshi và Polymarket, hai cái tên đang dẫn đầu, đang đứng trên lằn ranh giữa đế chế tỷ đô và sự sụp đổ hoàn toàn.
Bối cảnh: Thị trường dự đoán – cho phép người dùng đặt cược vào kết quả các sự kiện như bầu cử, thể thao, chính sách – đã bùng nổ trong năm 2024 nhờ mùa bầu cử Mỹ. Kalshi, một nền tảng tuân thủ đầy đủ CFTC (Commodity Futures Trading Commission), được định giá khoảng 220 tỷ đô la. Polymarket, một giao thức phi tập trung trên Polygon, cũng chạm mức 150 tỷ đô. Nhưng đằng sau những con số hào nhoáng là một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có.
CFTC – cơ quan quản lý thị trường phái sinh – tuyên bố họ có thẩm quyền độc quyền đối với tất cả các hợp đồng tương lai dựa trên sự kiện, coi đây là một loại chứng khoán phái sinh. “Chúng tôi là cơ quan duy nhất có thể cấp phép cho các sàn giao dịch dự đoán,” chủ tịch CFTC Michael Selig khẳng định. Ngược lại, liên minh các cơ quan quản lý cờ bạc từ 27 tiểu bang cho rằng các nền tảng này đang tổ chức đánh bạc trái phép và phải thuộc thẩm quyền của họ. “Người dùng Mỹ đang đặt cược hàng triệu đô mỗi ngày mà không có bất kỳ sự bảo vệ nào,” luật sư của Hiệp hội các nhà quản lý cờ bạc lập luận.
Trọng tâm của cuộc chiến là câu hỏi: một hợp đồng tương lai về kết quả bầu cử có giống với một vé cược thể thao hay không? Nếu câu trả lời là có, thẩm quyền thuộc về các tiểu bang. Nếu không, CFTC sẽ là người quyết định. Phiên điều trần cho thấy các nghị sĩ cũng chia rẽ. Hạ nghị sĩ Dusty Johnson (Cộng hòa, South Dakota) đề xuất một khung pháp lý “hẹp”: chỉ cho phép các thị trường dự đoán không liên quan đến thể thao và phải tuân thủ các yêu cầu về báo cáo và chống rửa tiền. “Chúng ta cần một khuôn khổ rõ ràng, không phải một cuộc chiến pháp lý kéo dài nhiều năm,” ông nói.
Tuy nhiên, góc nhìn phản trực giác cho thấy rủi ro lớn nhất không nằm ở việc bị cấm hoàn toàn, mà nằm ở kịch bản “hợp pháp hóa có điều kiện”. Nếu Quốc hội thông qua luật chỉ cho phép các thị trường dự đoán trong một phạm vi rất hẹp (ví dụ: chỉ dự đoán chính trị, cấm thể thao và giải trí), cả Kalshi lẫn Polymarket sẽ mất đi phần lớn doanh thu. Định giá 220 tỷ và 150 tỷ đã phản ánh kỳ vọng về một thị trường rộng mở, bao gồm cả thể thao. Một khi kỳ vọng đó bị thu hẹp, cổ phiếu và token của các dự án này có thể giảm 70-80%.
Trên thực tế, CFTC đã khởi xướng một quy trình xây dựng quy tắc nhằm định nghĩa rõ ràng thế nào là “giao dịch phái sinh dựa trên sự kiện”. Quy trình này có thể mất 6-12 tháng và sẽ là nền tảng cho bất kỳ luật nào sau đó. Trong khi chờ đợi, các nhà đầu tư thông minh đang theo dõi chặt chẽ hai dấu hiệu: thứ nhất, tiến trình của dự luật Johnson tại Hạ viện; thứ hai, các vụ kiện CFTC vs Kalshi tại tòa án liên bang. Nếu tòa án ủng hộ CFTC, các tiểu bang sẽ mất quyền, và Kalshi được hưởng lợi. Nếu ngược lại, Polymarket với bản chất phi tập trung có thể trở thành nơi trú ẩn cho dòng tiền chạy trốn khỏi sự kiểm soát của Mỹ.
Kết luận: Thị trường dự đoán đang ở ngã ba đường. Nhà đầu tư cần chuẩn bị cho kịch bản “không có gì là chắc chắn”. Trong thế giới crypto, sự rõ ràng về quy định thường mang lại cú hích ngắn hạn, nhưng nếu khung pháp lý quá chật hẹp, những cái tên như Kalshi và Polymarket có thể trở thành nạn nhân của chính thành công của mình. Cơ hội thực sự có thể nằm ở các giao thức phi tập trung hơn, như Azuro, nơi không ai có thể tắt công tắc.


