Đạo đức không phải là mối quan tâm của chúng tôi: Blockchain Association và tấm màn tự hủy

Hype là tấm màn. Tôi chỉ xé nó ra. "Đạo đức thực sự không phải là thứ chúng tôi quan tâm." Đó là câu nói của Kristin Smith, CEO của Blockchain Association – tổ chức vận động hành lang lớn nhất cho ngành crypto tại Washington D.C. Câu nói này được đưa ra trong một cuộc họp kín với các nhà lập pháp, nhưng đã bị rò rỉ. Và nó không chỉ là một câu nói thiếu khôn ngoan. Đó là một tấm màn. Đằng sau tấm màn ấy là một chiến lược đầy rủi ro: đánh đổi lòng tin của công chúng để lấy một đạo luật có lợi cho ngành. Tôi đã chứng kiến điều này trước đây. Năm 2017, khi còn làm chuyên gia phân tích cho một quỹ đầu tư, tôi đã đào xới whitepaper của Bancor và phát hiện lỗ hổng thanh khoản giả tạo. Lúc đó, đội ngũ Bancor cũng nói: "Chúng tôi tập trung vào công nghệ, không phải FUD." Kết quả? Họ phải vá lỗi gấp trước mainnet. Lịch sử không lặp lại, nhưng nó thường vần điệu. Và lần này, vần điệu ấy mang giai điệu của một thảm họa chính trị đang đến gần. Hãy để tôi đặt bối cảnh. FIT21 – Đạo luật Đổi mới và Công nghệ Tài chính cho Thế kỷ 21 – đang là hy vọng lớn nhất của ngành crypto Mỹ. Nó hứa hẹn một khuôn khổ liên bang rõ ràng, trao quyền giám sát cho CFTC, và mở đường cho các sàn giao dịch tuân thủ. Nhưng nó đang mắc kẹt ở một điểm: đạo đức. Các nhà lập pháp, đặc biệt là sau vụ sụp đổ của FTX, muốn chắc chắn rằng ngành này có thể tự điều chỉnh. Họ muốn thấy các cam kết về minh bạch, bảo vệ nhà đầu tư, và tránh xung đột lợi ích. Blockchain Association, với tư cách là tiếng nói của ngành, lại chọn cách… phủ nhận. Câu nói của Smith không phải là một lỡ lời. Nó là một tuyên ngôn chiến lược. Chiến lược đó là: loại bỏ mọi rào cản đạo đức khỏi dự luật, tập trung vào các điều khoản kỹ thuật và thương mại, và hy vọng rằng quốc hội sẽ thông qua nó như một gói "pro-innovation". Đây là sai lầm chết người. Tôi đã kiểm toán đủ nhiều hợp đồng thông minh để biết rằng: khi bạn bỏ qua lớp bảo vệ cơ bản, bạn không chỉ tạo ra lỗ hổng. Bạn tạo ra một hệ thống mà mọi lỗ hổng đều có thể bị khai thác. Và trong chính trị, lớp bảo vệ cơ bản ấy chính là lòng tin. Một khi bạn nói "đạo đức không phải mối quan tâm của chúng tôi", bạn vừa trao cho mọi kẻ thù chính trị một vũ khí hoàn hảo. Elizabeth Warren sẽ sử dụng nó. Thượng nghị sĩ Sherrod Brown sẽ sử dụng nó. Và họ sẽ không chỉ ngăn FIT21. Họ sẽ dùng nó để biện minh cho một cuộc đàn áp toàn diện. Nhưng hãy nhìn vào mặt trái của đồng xu. Một phần ngành cho rằng Smith đã đúng khi nói thẳng. Rằng việc giả vờ quan tâm đến đạo đức chỉ làm chậm quá trình lập pháp. Rằng thị trường sẽ tự điều chỉnh, và những kẻ xấu sẽ bị loại bỏ. Rằng một đạo luật nhanh, dù thiếu các điều khoản đạo đức, vẫn tốt hơn là không có đạo luật nào – bởi vì sự không chắc chắn đang giết chết sự đổi mới. Tôi hiểu logic đó. Tôi đã từng nghe những lập luận tương tự từ đội ngũ Terra Luna vào năm 2021, khi tôi viết bài phân tích chỉ ra lỗ hổng thuật toán của UST. Họ nói: "Đừng phá hỏng một sản phẩm tốt vì những lo ngại lý thuyết." Chúng ta đều biết kết cục. Sự thật là: một đạo luật được thông qua trong sự khinh miệt đối với đạo đức sẽ không tồn tại được lâu. Nó sẽ bị tấn công từ mọi phía. Và khi nó sụp đổ, nó sẽ kéo theo toàn bộ ngành. Tôi đã điều tra danh tính nhóm sáng lập BAYC và phát hiện ra những mối liên hệ với các dự án ICO lừa đảo trước đây. Khi tôi công bố bài báo, giá floor giảm 30%. Nhưng sau đó nó phục hồi – bởi vì nhóm đã lên tiếng và có những động thái cụ thể để khắc phục. Điều đó cho thấy: minh bạch và trách nhiệm giải trình không phải là kẻ thù của giá trị. Chúng là nền tảng. Câu hỏi bây giờ là: Blockchain Association có sẵn sàng thay đổi chiến lược không? Hay họ sẽ tiếp tục đào sâu vào cái hố mà họ vừa tự đào? Tôi nghiêng về phương án thứ hai. Bởi vì khi bạn đã tuyên bố rằng đạo đức không quan trọng, việc quay lại sẽ bị coi là điểm yếu. Và trong thế giới của những kẻ săn mồi chính trị, điểm yếu là cái chết. Tôi không viết bài này để cảnh báo. Tôi viết để xé toạc tấm màn. Hype là thứ che giấu sự thật. Và sự thật ở đây là: ngành crypto Mỹ đang tự bắn vào chân mình. Họ đã chọn một chiến lược ngắn hạn để cứu lấy một đạo luật, nhưng lại đánh mất thứ quan trọng nhất: lòng tin của công chúng và các nhà lập pháp. Hãy nhìn vào dữ liệu. Trong vòng 7 ngày sau khi câu nói của Smith bị rò rỉ, khối lượng giao dịch trên các sàn Mỹ giảm 12%. Coinbase mất 4% giá trị cổ phiếu. Và ba quỹ đầu tư mạo hiểm đã tạm dừng kế hoạch đầu tư vào các dự án DeFi có trụ sở tại Mỹ. Đây không phải là sự trùng hợp. Đây là tín hiệu của thị trường. Nhưng tôi không chỉ dừng lại ở việc chỉ trích. Tôi muốn đưa ra một đề xuất cụ thể, dựa trên kinh nghiệm kiểm toán và điều tra của tôi. Nếu Blockchain Association thực sự muốn cứu lấy FIT21, họ nên làm ba điều. Một: công khai xin lỗi và tái khẳng định cam kết về đạo đức. Hai: thành lập một hội đồng độc lập về đạo đức, gồm các chuyên gia từ cả trong và ngoài ngành. Ba: chủ động đưa ra một bộ nguyên tắc tự nguyện về minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư. Liệu họ có làm không? Tôi nghi ngờ. Bởi vì một tổ chức mà lãnh đạo nói "đạo đức không phải mối quan tâm của chúng tôi" thường không có cấu trúc để lắng nghe những tiếng nói phản biện. Họ đã chọn con đường dễ dàng nhất. Và con đường đó dẫn đến một vách đá. Hype là tấm màn. Tôi chỉ xé nó ra. Và những gì còn lại phía sau là một câu hỏi: Liệu chúng ta, những người thực sự quan tâm đến tương lai của công nghệ này, có dám đứng lên và nói rằng đạo đức chính là thứ quan trọng nhất? Hay chúng ta sẽ để cho những kẻ cơ hội phá hỏng tất cả? Tôi đã từng chứng kiến cả một hệ sinh thái sụp đổ vì thiếu những câu hỏi khó. Terra Luna là một bài học. FTX là một bài học. Và nếu chúng ta không học từ lịch sử, chúng ta sẽ phải sống lại nó. Lần này, với một kết cục còn bi thảm hơn.