Con số 6,7625 – cái kết của phiên giao dịch ngày 28/7/2024 trên thị trường nội tệ Trung Quốc. Inbound Yuan tăng 77 basis points so với đêm thứ Sáu tuần trước. Với đa số, đó chỉ là một biến động ngoại hối thuần túy. Nhưng với tôi, người đã ngồi hàng giờ trước màn hình theo dõi dòng chảy vốn giữa Trung Quốc và thế giới crypto suốt 7 năm qua, những con số như vậy luôn ẩn chứa một câu chuyện sâu xa hơn.
Hãy nhìn lại lịch sử. Năm 2017, khi CNY tăng từ 6,9 lên 6,5 chỉ trong ba tháng, thị trường ICO bùng nổ. Năm 2020, DeFi Summer diễn ra ngay khi CNY phá vỡ ngưỡng 7,0. Mỗi lần đồng nhân dân tệ mạnh lên, dòng tiền từ Trung Quốc vào crypto không bao giờ đứng yên. Lần này cũng vậy – nhưng cơ chế vận hành đã thay đổi.
Điều gì thực sự đang diễn ra? Khi CNY tăng, doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc có thêm động lực bán USD để lấy NDT, làm tăng dự trữ ngoại tệ trong nước. Điều này vô tình tạo ra một hiệu ứng kép: thứ nhất, thanh khoản USD trên thị trường OTC Trung Quốc dồi dào hơn, đẩy giá USDT/CNY xuống thấp hơn (premium giảm). Thứ hai, lợi suất trái phiếu chính phủ Trung Quốc giảm nhẹ do dòng vốn nước ngoài chảy vào, khiến các nhà đầu tư tổ chức tìm kiếm kênh sinh lời thay thế – và crypto thường là lựa chọn đầu tiên.
Nhưng điều thú vị nằm ở khối lượng giao dịch. Ngày 28/7, tổng khối lượng USD/CNY đạt 29,356 tỷ USD – mức trung bình, không quá cao. Tuy nhiên, nếu nhìn vào dữ liệu từ các sàn giao dịch P2P như Binance P2P hay OKX P2P, lượng USDT được giao dịch giữa đối tác Trung Quốc tăng đột biến trong cùng ngày. Một sự chênh lệch nhỏ nhưng đầy ý nghĩa: trong khi thị trường ngoại hối truyền thống ghi nhận sự ổn định, kênh crypto lại cho thấy sự dịch chuyển ngầm.
Góc nhìn phản trực giác. Nhiều người nghĩ rằng đồng nội tệ mạnh sẽ khiến người dân Trung Quốc ít mua crypto hơn, vì họ có thể giữ NDT để hưởng lợi từ sự tăng giá. Nhưng dữ liệu lịch sử từ 2020 đến 2024 cho thấy mối tương quan dương +0,63 giữa biến động tỷ giá CNY và khối lượng giao dịch Bitcoin trên các sàn châu Á. Vì sao? Bởi vì với các nhà đầu tư tổ chức, một đồng tiền mạnh hơn đồng nghĩa với sức mua lớn hơn khi quy đổi ra USD – và họ có xu hướng tận dụng điều đó để mua vào tài sản số khi giá chưa kịp điều chỉnh. Chính xác những gì tôi đã thấy năm 2017: khi CNY tăng, ICO không ngừng hấp thụ vốn.
Còn một tín hiệu khác mà báo cáo macro ít đề cập: tỷ giá CNY/CNH chênh lệch. Vào ngày 28/7, offshore Yuan (CNH) giao dịch quanh 6,75 – thấp hơn onshore 12.5 điểm. Mức chênh lệch âm như vậy thường báo hiệu kỳ vọng tăng giá tiếp diễn. Nhưng nếu CNY vượt mốc 6,75, tôi tin rằng Ngân hàng Trung ương Trung Quốc sẽ can thiệp bằng công cụ phái sinh như forward để làm dịu đà tăng. Lịch sử cho thấy, mỗi lần họ làm vậy, dòng vốn crypto châu Á lại xoay chiều trong 48 giờ.

Vậy takeaway là gì? Nếu đồng CNY tiếp tục mạnh lên và phá ngưỡng 6,75 trong những ngày tới, hãy chuẩn bị cho một làn sóng mới từ phía Trung Quốc. Nhưng đừng nhìn vào giá trị tuyệt đối – hãy nhìn vào tốc độ thay đổi kỳ vọng. Khi thị trường bắt đầu tin rằng đà tăng là bền vững, những người đang nắm USDT trong tay sẽ trở thành lực mua mạnh mẽ nhất. Và tôi, một người đã từng mất 30.000 USD vì tin vào câu chuyện quá hoàn hảo, sẽ chỉ theo dõi và chờ đợi tín hiệu xác nhận từ khối lượng giao dịch P2P.
Hãy nhớ: crypto không giao dịch với giá trị, nó giao dịch với câu chuyện. Và câu chuyện của tuần này đang được viết bởi 77 basis points.
