Trong 7 ngày qua, tôi đã theo dõi ít nhất ba chu kỳ cảm xúc khác nhau của thị trường chứng khoán Mỹ – từ hưng phấn đến hoài nghi rồi quay lại thận trọng. Nhưng phiên sáng ngày 31 tháng 7 có một điều khác thường: ít nhất 12 cổ phiếu bán dẫn đồng loạt tăng hơn 4% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa, dẫn đầu là Applied Optoelectronics (AAOI) và Astera Labs (ALAB) – mỗi mã tăng hơn 8%.
Khi một phiên giao dịch bắt đầu bằng sự đồng thuận của cả chuỗi cung ứng – từ thiết bị đến IP, từ logic đến lưu trữ, từ kết nối đến quang học – thì đó không còn là chuyện của một doanh nghiệp. Đó là một tuyên ngôn của thị trường về toàn bộ kiến trúc hạ tầng AI.
Bối cảnh giao thức: Không phải chuyện một sớm một chiều
Trước khi đi sâu vào phân tích, cần xác định mốc thời gian. Điểm mấu chốt: SanDisk (SNDK) xuất hiện như một mã giao dịch độc lập. SanDisk được tách khỏi Western Digital từ tháng 2 năm 2025 – vì vậy, bản tin này không thể đến từ năm 2024. Phiên giao dịch được mô tả ở đây rất có thể diễn ra vào ngày 31 tháng 7 năm 2025 – mặc dù tài liệu gốc không ghi rõ năm. Mốc thời gian này quan trọng vì nó đặt chúng ta vào bối cảnh: nửa đầu năm 2025 – thời điểm các khoản chi tiêu vốn của các công ty siêu quy mô cho AI vẫn đang ở đỉnh cao, nhưng câu hỏi về hiệu quả đầu tư bắt đầu xuất hiện.
Đây là giai đoạn mà thị trường không còn mua mù quáng vào câu chuyện AI. Họ bắt đầu chọn lọc những phân khúc có độ co giãn lợi nhuận lớn nhất.
Danh sách cổ phiếu tăng giá đêm đó là một bức tranh toàn cảnh: Lam Research +5,10%, KLA +4,68%, Arm +7,58%, AMD +4,74%, Marvell +4,88%, Intel +5,40%, SK Hynix +4,21%, Micron +5,31%, Western Digital +5,99%, SanDisk +5,76%, Seagate +3,51%, Astera Labs +8,30%, Credo +5,37%, Coherent +7,23%, Lumentum +7,42%, Applied Optoelectronics +8,36%.
Tôi đã dành nhiều năm để quan sát các chu kỳ bán dẫn, từ suy thoái 2019, đỉnh cao 2021, sụp đổ 2022 đến hồi phục 2023-2024. Chưa bao giờ tôi thấy một phiên giao dịch nào mà cả ba nhóm – thiết bị, lưu trữ, và quang học – cùng tăng với biên độ rộng như vậy. Trong quá khứ, thường có sự phân hóa rõ rệt: hoặc là cổ phiếu thiết bị tăng vì chu kỳ đầu tư, hoặc cổ phiếu lưu trữ tăng vì chu kỳ giá, hiếm khi cả hai cùng lúc.
Điều này không phải là một đợt tăng giá thông thường; đây là sự tái định giá toàn bộ chuỗi cung ứng theo hướng lạc quan về chi tiêu AI.
Phân tích kỹ thuật: Đọc vị từ cấu trúc tăng giá
1. Ba trụ cột của một phiên giao dịch bất thường
Khi tách từng mã cổ phiếu ra khỏi bối cảnh chung, tôi nhận thấy phiên giao dịch này có ba trụ cột chính:
Trụ cột đầu tiên – Thiết bị bán dẫn (LRCX, KLAC): Cả hai tăng quanh mức 5%. Trong các phiên giao dịch bình thường, cổ phiếu thiết bị bán dẫn thường tăng trong khoảng 1-2%. Mức tăng 5% phản ánh kỳ vọng về việc điều chỉnh tăng chi phí vốn (capex) của các nhà máy sản xuất chip – đặc biệt là các nhà máy sản xuất chip nhớ và gói tiên tiến. Điều thú vị là AMAT (Applied Materials) không nằm trong danh sách tăng giá nổi bật – có thể gợi ý rằng thị trường cụ thể đang định giá lại "mở rộng lưu trữ và đóng gói tiên tiến" chứ không phải "logic tiền đạo".
Trụ cột thứ hai – Lưu trữ: SK Hynix, Micron, Western Digital, SanDisk, Seagate cùng tăng. Đây là một nhóm thường di chuyển theo các chất xúc tác khác nhau. SK Hynix và Micron nắm giữ DRAM/HBM, trong khi Western Digital, SanDisk và Seagate nắm giữ NAND/HDD. Sự gia tăng đồng loạt của nhóm này – bất chấp sự khác biệt về công nghệ và sản phẩm – cho thấy thị trường tin rằng ngành lưu trữ đang bước vào một chu kỳ tăng giá mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi nhu cầu AI cho cả bộ nhớ băng thông cao (HBM) lẫn lưu trữ doanh nghiệp.
Trụ cột thứ ba – Quang học (AAOI, COHR, LITE, ALAB, CRDO): Đây là nhóm tăng giá mạnh nhất. Trong các phiên giao dịch trước giờ mở cửa, mức tăng 8% trở lên thường được dành cho các cổ phiếu có tin tức cụ thể hoặc có khối lượng giao dịch đột biến. Việc AAOI và ALAB tăng hơn 8% cùng lúc cho thấy có một định giá lại cơ bản về nhu cầu kết nối mạng 1.6T trong trung tâm dữ liệu AI.
2. Ẩn sau năm lớp tăng giá: Bốn thông điệp lớn
Thông điệp 1 – Thị trường đang chuyển từ "sức mạnh GPU" sang "cổ chai mạng": Khi quy mô cụm AI của các công ty siêu quy mô mở rộng, việc kết nối giữa hàng chục nghìn GPU trở thành yếu tố hạn chế về hiệu năng. Các cổ phiếu quang học và kết nối – AAOI, ALAB, CRDO – có độ co giãn lợi nhuận cao nhất khi các trung tâm dữ liệu nâng cấp lên 800G và hướng tới 1.6T. Giá trị gia tăng trong chuỗi AI đang dịch chuyển từ tính toán sang kết nối.
Thông điệp 2 – Arm tăng 7,58%, vượt AMD +4,74%: Trong bối cảnh thị trường ổn định nhưng không có tin tức cụ thể nào về Arm vào ngày 31 tháng 7, việc tăng 7,58% không chỉ đơn giản là "AI server CPU". Nó có thể phản ánh kỳ vọng của thị trường về sự thâm nhập của kiến trúc Arm ít nhất là ở phía thiết bị AI – điện thoại AI, PC AI, và NPU trong các thiết bị biên. Nếu năm 2024 là năm của AI training thông qua GPU, thì năm 2025 đang chứng kiến sự trỗi dậy của AI inference ở phía thiết bị biên – một thị trường mà Arm có lợi thế gần như tuyệt đối về thị phần.
Thông điệp 3 – Tín hiệu "chu kỳ tăng giá lưu trữ + mở rộng công suất": Sự gia tăng đồng thời của cổ phiếu lưu trữ và thiết bị sản xuất chip lưu trữ là một tín hiệu rất mạnh về chu kỳ kinh doanh. Thông thường, các công ty lưu trữ sẽ tăng giá trước – từ đó cải thiện dòng tiền – sau đó đặt hàng thêm thiết bị để mở rộng công suất. Việc LRCX và KLAC tăng 5% trong cùng một ngày ngụ ý thị trường dự đoán các công ty lưu trữ sẽ sớm công bố kế hoạch tăng vốn đầu tư – đặc biệt là cho HBM và NAND 200+ lớp.
Thông điệp 4 – Sự trở lại của Intel với mức tăng 5,40%: Cổ phiếu Intel không thường xuyên tăng mạnh trong các phiên giao dịch toàn ngành. Nếu đây là giữa năm 2025 – thời điểm Intel đang chuyển mình từ mô hình IDM truyền thống sang mô hình IDM 2.0, phát triển mảng đúc chip – thì mức tăng 5,40% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa có thể phản ánh kỳ vọng của thị trường về một bước ngoặt trong sản xuất tiến trình 18A. Sự trở lại cạnh tranh của Intel trong mảng đúc chip sẽ làm thay đổi cục diện cung ứng toàn cầu – và thị trường bắt đầu định giá khả năng này.
3. Chuỗi cung ứng và sự dịch chuyển giá trị
Khi tôi phân tích những gì đã xảy ra, tôi không thể không nghĩ đến một câu chuyện sâu sắc hơn về giá trị. Trong chuỗi cung ứng bán dẫn, giá trị không nằm ở một mắt xích duy nhất, mà nằm ở nơi có rào cản kỹ thuật cao nhất tại từng thời điểm.
Đối với AI, rào cản đó đã từng nằm ở việc thiết kế GPU – nhưng bây giờ nó đang lan rộng sang ba nơi khác:
HBM – bộ nhớ băng thông cao: SK Hynix và Micron là hai trong ba nhà cung cấp HBM duy nhất trên toàn cầu (cùng với Samsung). HBM đòi hỏi quy trình TSV (silicon through via) và đóng gói 3D phức tạp. Đây là nút thắt vật lý của toàn bộ hệ thống AI.
Kết nối tốc độ cao: Khi GPU trở nên mạnh hơn, việc truyền dữ liệu giữa chúng trở thành yếu tố quyết định hiệu suất tổng thể. Các công ty như Astera Labs, Credo sản xuất bộ khuếch đại tín hiệu và bộ xử lý tín hiệu số cho các đường truyền tốc độ cao – một phân khúc có rào cản kỹ thuật rất cao.
Thiết bị đo lường và kiểm tra: KLA gần như độc quyền trong lĩnh vực đo lường và kiểm tra bán dẫn. Khi tiến trình sản xuất ngày càng nhỏ và cấu trúc ngày càng phức tạp, việc kiểm tra trở thành yếu tố quyết định năng suất. Không có KLA, các nhà máy sản xuất chip khó có thể đạt được năng suất chấp nhận được.
Không phải mã nguồn, mà là cam kết – cam kết của thị trường về một tương lai nơi AI không chỉ là câu chuyện của GPU.
Góc nhìn ngược: Điều mà phiên giao dịch này không nói lên
Trong 14 năm quan sát ngành bán dẫn, tôi đã học được rằng phiên giao dịch trước giờ mở cửa (premarket) là nơi phản ánh kỳ vọng – không phải thực tế. Có ba điều mà phiên giao dịch này không nói lên:
Thứ nhất – không có dữ liệu về đơn hàng thực tế. Phiên giao dịch trước giờ mở cửa thường diễn ra với khối lượng rất thấp. Mức tăng 8% của AAOI và ALAB có thể chỉ phản ánh một lượng nhỏ nhà đầu tư sẵn sàng trả giá cao hơn, chứ không phải là sự thay đổi lớn về nhận thức của thị trường. Khối lượng giao dịch chính thức trong phiên mới là thước đo chính xác.
Thứ hai – phản ứng của NVIDIA vắng mặt. Trong bức tranh AI, NVIDIA là người khổng lồ. Nếu cổ phiếu của NVIDIA không có trong danh sách tăng giá, có thể chỉ vì nó tăng ít hơn 4% – nhưng cũng có thể là vì thị trường đang chuyển sự chú ý sang các phân khúc khác. Khi các cổ phiếu AI khác tăng mạnh mà NVIDIA tăng chậm lại, đôi khi điều đó phản ánh sự chuyển dịch từ "mua câu chuyện" sang "mua giá trị cụ thể".
Thứ ba – thiếu phân tích về rủi ro địa chính trị. Trong bối cảnh quan hệ Mỹ-Trung căng thẳng, các công ty như Lam Research và KLA có sự phụ thuộc đáng kể vào doanh thu từ Trung Quốc. Nếu chính phủ Mỹ siết chặt hơn nữa các hạn chế xuất khẩu, doanh thu của họ sẽ bị ảnh hưởng. Phiên giao dịch tăng giá này không bao gồm rủi ro đó trong định giá.
Suy nghĩ cuối cùng: Bức tranh lớn đang thay đổi
Tôi nhìn phiên giao dịch này không chỉ như một tập hợp các con số, mà như một dấu hiệu cho thấy chuỗi giá trị AI đang mở rộng. Giai đoạn đầu của AI – được thúc đẩy bởi GPU NVIDIA – đã tạo ra giá trị tập trung vào một công ty. Nhưng giai đoạn tiếp theo – được thúc đẩy bởi nhu cầu triển khai AI ở quy mô lớn – sẽ lan tỏa giá trị ra toàn bộ hệ sinh thái: lưu trữ, kết nối, thiết bị, và đóng gói tiên tiến.
Nếu AI là một cơ thể sống, thì GPU là bộ não, HBM là hệ thần kinh, quang học là mạch máu, và thiết bị bán dẫn là những gì tạo ra toàn bộ cơ thể đó. Khi tất cả cùng tăng giá trong một phiên giao dịch, thị trường đang nói rằng cơ thể đó đang khỏe mạnh và sẵn sàng phát triển.
Nhưng cơ thể nào cũng cần thời gian để tiêu hóa những gì mình đã ăn. Với mức chi tiêu vốn khổng lồ của các công ty siêu quy mô cho AI – ước tính hơn 300 tỷ USD trong năm 2025 – câu hỏi lớn nhất vẫn là: liệu nhu cầu này có đủ bền vững để biến những kỳ vọng của phiên giao dịch này thành hiện thực lâu dài?
Trong một thị trường bị ám ảnh bởi tăng trưởng, đôi khi chúng ta quên mất rằng giá trị thực sự không đến từ việc xây dựng nhiều nhà máy hơn, mà đến từ việc sử dụng hiệu quả những gì chúng ta đã xây dựng.
Có lẽ điều quan trọng nhất mà phiên giao dịch này mang lại không phải là cơ hội mua cổ phiếu gì, mà là nhắc nhở chúng ta về một sự thật: hạ tầng AI không phải là một cuộc đua về phần cứng – nó là một cam kết về phần mềm, về hệ sinh thái, và về cách chúng ta xây dựng tương lai. Và mỗi cổ phiếu tăng giá trong phiên giao dịch này là một phiên bản của cam kết đó.